import_export time pin-drop map info close plus new-window texture engelsiz klima wifi usb bisiklet ring-hat ekspres-hat tek-bilet cift-bilet metrobus vapur tren metro havalimani hastane hastane tarife hattipi arrow-line-up arrow-line-down arrow-line-left arrow-line-right arrow-left arrow-right arrow-dropdown home navigation menu-location menu-map menu-card menu-stars menu-more search facebook twitter instagram youtube vine linkedin rss delete playlist_add loop list

İETT’nin reklam yolculuğu...

Filiz Acar, Fatih Sultan Kar

Her gün 1 milyon 700 bin İstanbullu`yu evine, işine, okuluna ulaştıran İETT otobüsleri gün içerisinde 450 bin kilometre yol alarak dünyanın çevresini on kez dolaşacak mesafeyi kat ediyor. Bu özellikleriyle bir yandan reklam verenler için etkili alanlar sunan otobüsler diğer yandan İstanbul`un sokaklarına renk katıyor. 1994 yılında Türkiye`de bir ilk`e imza atarak mobil reklam uygulamasına geçen İETT`nin sac panodan folyoya uzanan reklam serüvenini Genel Müdür Mehmet Öztürk`e sorduk.

İETT`nin, otobüsleri çilek ve domatesle kaplayarak mobil reklam uygulamasını başlattığı dönem milat olarak kabul edilirse geçmişe dönük ne söyleyebiliriz?

İETT`de reklam uygulamaları daha önce de vardı kuşkusuz ama 1994 yılında Türkiye`de bir ilk gerçekleştirilerek mobil, yani gezici reklam uygulamasına geçildi. Otobüslerden önce tramvay, tünel ve troleybüslere reklam alan İETT, teknolojinin yardımıyla geliştirilen modern reklamlara geçmeden önce sac pano kullanıyordu. Reklamlı panolar otobüslerin yan kaportalarına matkapla delinip tutturuluyordu. Bu da hem kaportaya büyük zarar veriyor, hem de fazla miktarda hurda çıkıyordu. Daha sonra sticker (çıkartma) yöntemine geçildi. Ayrıca otobüslerin içinde afişler sergileniyordu. Onlar da duralit kontrplaka yapıştırılıyordu. Bu nedenle teşhir süresi uzun oluyordu.

O günden bugüne neler değişti?

Bir kere o zamanlar otobüsler farklıydı. Busing, Leyland, Man ve Ikarus`lar vardı. Açıkhava reklamları yaygın değildi. İETT otobüsleri bu yüzden cazipti. Bir de fiyatlar düşüktü. İETT açık hava reklamcılığında öncülük yaptı. Mobil reklam uygulamasında da... Zamanında vatandaşlarca büyük ilgi ve sempatiyle karşılanan çilekli, domatesli otobüsler İstanbul`un sokaklarını renklendirdi. Bugün kullanılan pvc temelli folyo, kaportaya zarar vermediği gibi dış etkenlerden koruyor. 

                 

       

    

 

Daha çok hangi sektörler ve ürünler rağbet gösteriyor, reklam ve afişler ne kadar süreyle teşhirde kalıyordu?

En çok boya, akü, sigorta, beyaz eşya (televizyon, buzdolabı), deterjan, tıraş köpüğü gibi ürünler ilgi gösteriyordu. Reklamlar dönemin tüketim alışkanlıklarına göre şekilleniyordu. Bir seferde 20-30 otobüs veriliyordu. Afişlerde ise dershaneler başı çekiyordu. Bir de piyasaya yeni çıkan ürünler daha çok kağıt afişi tercih ediyordu. İlaç ve tekel ürünlerinin reklamı alınmıyordu. Reklamlarda belli kriterler hala gözetiliyor tabii. Teşhir sürelerine gelince uygulamanın zorluğu ve malzemenin özelliği nedeniyle vadeler uzun tutuluyordu. Anlaşmalar genelde yıllık yapılıyordu. Hemen her garajda (Şişli, Topkapı, Levent, Bağlarbaşı) montaj işlemi yapılmasına karşın müşteriler teşhir için daha çok sur içi bölgesini tercih ediyor, Anadolu yakası cazip bulunmuyordu. Televizyona reklam verenlerle otobüslere reklam verenler örtüşüyordu.

 

 

Yenilik otobüslerle sınırlı kalmadı, duraklara da modern panolar yapıldı...

Eski duraklar kent mobilyasına uygun modern duraklarla değiştirilmeye başlayınca İstanbul yeni billboardlara kavuştu. Eski duraklara yapıştırılan kağıt afişler zaman zaman yırtılıp yerlere atılıyor, bu da çevre kirliliğine neden oluyordu. Modern duraklardaki panolar hem ışıklı hem de dıştan müdahaleyi önlüyor. Ayrıca daha temiz ve düzenli. O zamanlar billboardlar yoktu. Sadece stadyumlarda vardı büyük panolar. Şu anda İstanbul`un her bölgesinde şehir dizaynına uygun modern otobüs durakları var. Kuruma hiçbir mali yük getirmeden yap-işlet-devret yöntemiyle yapılan duraklar hem yolcuları olumsuz hava koşullarından koruyor hem de estetik görünümüyle halkımızın beğenisini kazanıyor.

Bugün gelinen noktada reklam alanlarıyla birlikte uygulamaların da çeşitlendiğini görüyoruz. Yeni sistemde reklam çeşitleriyle vadeleri nasıl şekilleniyor?

Zamanla ihtiyaçlar değişip çeşitlendi. Teknoloji akıl almaz bir hızla ilerliyor. Dolayısıyla reklam verenlerle birlikte ürünler de gelişti, farklılaştı. Teşhir süreleri müşterinin talebine göre haftalık, aylık ve yıllık olarak ayarlanıyor. Körüklü otobüsler arka tam, sololar şerit reklam için daha uygun zemine sahipken çift katlılarda yüzde yüz cama taşmalı reklam uygulanıyor. İETT otobüslerinde bulunan 3 bin 600 panoyu yılda ortalama 300 farklı türde afiş süslüyor. Yıllık sergilenen afiş miktarı ise 30 bini aşıyor. Sektör bazında değerlendirecek olursak GSM operatörleri başı çekiyor. Onu bankacılık, elektronik cihaz üreticileri, beyaz eşya, otomobil, gıda, eğitim kurumları, sağlık kuruluşları ve sanat faaliyetleri izliyor.

 

 

   

Otobüslerdeki yolcu tutacakları reklam alanlı yeni tutacaklarla değiştirdi. Gelecekte yeni sürprizler olacak mı?

İETT 1994 yılında büyük bir atılımla başlattığı mobil reklam uygulamasını zaman içerisinde teknolojinin yardımıyla yeniledi, geliştirdi. Cama taşmalı reklamlarda yolcuların dışarıyı görmelerini sağlayan tek yönlü görüş sistemine (One way vision) geçildi. Ayrıca geçen yılın Haziran ayında otobüslerdeki eski yolcu tutacakları yenileriyle değiştirildi. Şeffaf, hijyenik, şık ve estetik olan yeni tutacaklar 11x6 cm`lik reklam alanına sahip. Yine GSM operatörleri başta olmak üzere bankalar ve elektronik eşya üreticileri bu alanlara büyük ilgi gösteriyor. Yolcu tutacaklarının reklamsız kalması durumunda da bir çözüm düşünüldü. O zaman da bu alanlar özlü sözler, bazı bilimsel ve pratik bilgilerle süslenerek yolcuların bilgilendirilip hoş vakit geçirmesi sağlanıyor. İETT ilerisi için yeni projeler tasarlıyor, tabii teknolojinin de yardımıyla.

 

Not :  Arşiv bilgileri için Sn. Fethi Karahan`a teşekkür ediyoruz.

  

Bu haber 3493 kez okundu